Harry Nijhuis: "Nu, in de periode van 75 jaar bevrijding, komen overal herinneringen naar boven." (foto: Roel Kleinpenning)
Harry Nijhuis: "Nu, in de periode van 75 jaar bevrijding, komen overal herinneringen naar boven." (foto: Roel Kleinpenning) (Foto: Roel Kleinpenning)

Intriges rondom Waterlijken

Heelweg - Het boek 'De Waterlijken' van Harry Nijhuis uit Heelweg speelt zich vooral af in Zutphen. "Ten tijde van de Tweede Wereldoorlog en het gaat over Joodse onderduikers", vertelt Nijhuis.

door Carla van der Meer

"Een oom en tante in Zutphen bleken onderduikers te hebben, maar dat wist ik niet. Er was een bombardement in de laatste oorlogsjaren en we doken de kelder in. Daar zag ik drie mensen die ik niet kende, een man, vrouw en een moeder. Ik was toen 4 jaar. Pas later hoorde ik dat dit onderduikers waren. Het contact met de Joodse familie is na de oorlog gebleven."

Synagoge

"Mijn interesse voor verhalen van Joodse mensen en hoe er in de oorlog met hem werd omgegaan, is altijd blijven bestaan", vervolgt Nijhuis. "Een jaar of 5 geleden was ik bij een boekpresentatie in de Joodse Synagoge in Zutphen. Dat boek ging over een groep van tien mensen die op een ander adres in Zutphen ondergedoken hebben gezeten. Toen ik het verhaal las, dacht ik: dit is wel heel bijzonder. Allerlei herinneringen kwamen naar boven. Het begon te kriebelen en ik ben aan het schrijven gegaan."

Het boek 'De Waterlijken' gaat over oorlogskind Tom Goedkoop. Hij twijfelt over het verzet van zijn vader in de laatste oorlogsjaren. "Er hangt een schaduw boven dat verleden", vertelt Nijhuis. "Dan komt Idsak Goldstein naar zijn geboorteplaats Zutphen om een boek te presenteren over zijn onderduikervaringen bij een gezin in Zutphen. Hij heeft Toms vader, Jaap Goedkoop, goed gekend. Tom wil meer over hem weten, maar zodra Idsak hoort dat de vader door zelfverdrinking om het leven is gekomen, zwijgt hij in alle talen. Pas jaren later wordt de oorzaak van dit zwijgen duidelijk. Een schok voor Tom."

In het laatste jaar van de oorlog overlijdt een Joodse vrouw op haar onderduikadres. "Ze konden nergens met het lijk naar toe, want dat zouden de Duitsers ook de andere onderduikers ontdekken", zegt Nijhuis. "Met hulp van het verzet is een zelfverdrinking geënsceneerd in de Berkel. De vondst van het lijk werd ook geënsceneerd."

Een deel van de familie van Nijhuis heeft in het verzet gezeten. "Zutphen is de achtergrond van het verhaal", vertelt Nijhuis. "Israël komt ook aan bod. Daar ben ik voor mijn werk als verslaggever van 'De Boerderij' een keer geweest. Het boek is gebaseerd op feiten van in en na de oorlog maar een groot deel is fictie. Het plot is verzonnen. Ik heb er intrige ingebracht die zich rond de zelfverdrinking van de vader afspeelt. De geënsceneerde zelfverdrinking van de Joodse vrouw komt ook voorbij in het boek. Op de twee verdrinkingen is de titel De Waterlijken gebaseerd. Aan het eind van het boek wordt duidelijk hoe de verhoudingen liggen tussen de geënsceneerde zelfverdrinking van de Joodse vrouw en de echte zelfverdrinking van de vader. Nu, in de periode van 75 jaar bevrijding, komen overal herinneringen naar boven."

Alle namen in het boek zijn gefingeerd.

Meer berichten