Biebtip

Biebtip Maril van Steenbergen: 'Zeb.' van Gideon Samson en 'De reis van Syntax Bosselman' door Arend van Dam

OUDE IJSSELSTREEK - Deze krant en bibliotheek Achterhoekse Poort werken samen in de online rubriek Biebtips. Elke twee weken geeft een medewerker van de bibliotheek een tip voor een boek of dvd.

Deel 149 door Maril van Steenbergen. Van 2 oktober tot en met 13 oktober is er weer de jaarlijkse Kinderboekenweek.

Ik blijf nog even bij de Kinderboekenweek door twee griffels te bespreken. Allereerst het boek dat de Gouden Griffel won dit jaar: Zeb. van Gideon Samson. De illustraties zijn van Joren Joshua en beloond met een Zilveren Penseel.

Ik moest wennen aan dit boek en ik las meerdere malen het eerste hoofdstuk. Tijdens de Kinderboekenweek raakte ik in gesprek met de auteur Arend van Dam en hij was lyrisch over dit boek. Hij had het aan zijn kleinkind voorgelezen en ze vond het prachtig! Vanaf dat moment heb ik de verhalen achter elkaar gelezen en ik heb nog geen keuze gemaakt welk verhaal/hoofdstuk ik op scholen ga voorlezen, ik wil ze namelijk allemaal voorlezen, zo geweldig vind ik ze. De verhalen zijn bedoeld voor kinderen vanaf een jaar of acht, negen.                

Zeb. Is de bijnaam van de zebra, die op een dag zomaar in de klas verschijnt en aan de lessen mee gaat doen. Zelf beweert ze overigens Ariane te heten. Zo staan er elf spannende en grappige verhalen in het boek.

De verhalen zitten vol intelligente humor en soms duurt het even voordat je door hebt hoe het verhaal in elkaar zit. De korte verhalen zijn aan elkaar gelinkt doordat ze allen vanuit een personage in dezelfde klas worden verteld. Steeds is er iets vreemds aan de hand, iets dat misschien niet kan maar toch gebeurt. Elk verhaal speelt zich af in realistische omstandigheden met één absurdistisch gegeven. Neem bijvoorbeeld: ‘Op de vierde woensdag van oktober wordt het huilen afgeschaft’ of in een verhaal dat over de hik blijkt te gaan ‘Alles bij elkaar hadden we ‘m bijna drie weken’. Bij een van de leerlingen woont een gazelle in huis en Maximilaan raakt er langzaam van overtuigd dat twee en twee vijf is, zoals iedereen om hem heen beweert.

De verhalen zijn heel soepel geschreven en lezen daardoor heel gemakkelijk. Ze worden regelmatig onderbroken door (meestal) paginagrote, strakke illustraties van Joren Joshua. Hoe belangrijk de illustraties voor dit boek zijn, wordt ook al duidelijk gemaakt op de cover en op het titelblad: schrijver en illustrator worden gelijkwaardig genoemd. De illustraties met oranje steunkleur knallen van de bladzijden af en maken dit boek extra aantrekkelijk. Er is daarnaast veel aandacht besteed aan de vormgeving van het boek: mooi, stevig en glad papier en net een beetje groter dan de meeste fictieboeken.

Een leuk en origineel voorleesboek. Veel dialoog en lekker gek. Goed om kinderen eens in aanraking te brengen met absurdistische fantasie. De verhalen stimuleren enorm tot nadenken en filosoferen.

Houd bij het voorlezen de volgorde van de verhalen aan (in het laatste verhaal komen veel personages weer samen); voor het promoten van het boek kun je prima een willekeurig verhaal uitkiezen. Lees het eerst gewoon lekker zelf en kies je favoriete verhaal uit. Het hele boek beslaat inclusief (vele) illustraties slechts 90 bladzijden.
“Deze grappen zitten meesterlijk in elkaar, verrassen telkens en worden niet uitgekauwd, dit is literatuur en dit blijft leuk”, aldus de lovende recensie van Zeb. in NRC .

Als tweede heb ik gekozen voor: De reis van Syntax Bosselman, verhalen over de slavernij. Een informatief boek geschreven door Arend van Dam.

Arend van Dam is op bezoek geweest bij de Bibliotheek Achterhoekse Poort tijdens de Kinderboekenweek. Hij vertelde dat hij erg blij was met de zilveren griffel voor dit boek maar stiekem had hij toch gehoopt op goud. Hij heeft veel gereisd voor dit bijzondere boek en veel historisch onderzoek gedaan. De verhalen zijn geschikt voor kinderen vanaf een jaar of 11.
In dit boek doen Michiel de Ruyter, Jan Pieterszoon Coen en Johan Maurits van Nassau hun verhaal. Maar de echte hoofdpersoon is Syntax Bosselman, die de slavernij aan den lijve ondervond op een plantage in Suriname. In 1883 werd hij met 27 landgenoten naar Amsterdam gehaald voor de Wereldtentoonstelling. Niet als eregast, zoals beloofd, maar om hem tentoon te stellen aan het Nederlandse publiek. Samen met de dertienjarige Kodjo ontdekt hij hoe ingewikkeld het is om zwart te zijn in een land vol witte mensen.

Dit boek is compleet anders dan de andere verhalenbundels van de auteur. Dit boek vertelt namelijk niet alleen geschiedenisverhalen, maar ook over de zoektocht van van Dam naar informatie over ons slavernijverleden en zijn persoonlijke gedachten en twijfels over dit ingewikkelde en gevoelig liggende onderwerp. De eigen overpeinzingen van de auteur staan tussen de verhalen door en dat maakt het waardevol, hij stimuleert zo tot nadenken en roept discussie op.

`Op het moment dat ik die woorden negertje en indiaantje overtyp, vraag ik mij plotseling af: doe ik daar wel goed aan? Moet ik dergelijke woorden weglaten? (…) Hoe los ik dat op?`

In het voorwoord staat hoe je dit boek het beste kunt lezen, van het begin tot het eind of:

Alleen de hoofstukken die beginnen met “1883”. Dan lees je over de belevenissen van Syntax en de anderen in Amsterdam.
Alleen de geschiedenisverhalen. Je reist door de tijd van 1590 tot 1863, het jaar waarin de slavernij werd afgeschaft.
Als je wil weten hoe het boek is ontstaan lees je alle commentaren, brieven, reisverslagen, interviews en e-mails die tussen de verhalen door staan.

Dit boek hoort in elke schoolcollectie te staan. Kinderen hebben waarschijnlijk nog nooit van de Wereldtentoonstelling gehoord en zullen zich er over verbazen dat mensen werden tentoongesteld.

Boeiend om te lezen. Wil je meer weten over slavernij dan verwijst van Dam naar “De hut van oom Tom”. Bij het boek is een spreekbeurtpakket gemaakt.

Meer berichten