Biebtip

Biebtip: De stem van mijn moeder

OUDE IJSSELSTREEK - Deze krant en bibliotheek De Achterhoekse Poort werken samen in de online rubriek 'Biebtips'. Elke twee weken geeft een medewerkers van de bibliotheek een tip voor een boek, dvd of tijdschrift.

deel 27 door Maril van Steenbergen

De stem van mijn moeder - Abdelkader Benali

Dit boek is een spontane keus. Afgelopen week enige ondersteuning aan een eindexamenkandidaat gegeven ter voorbereiding van het mondeling Nederlands en dit boek "meegelezen". Ik vond het zeer de moeite waard en ook zodanig om het hier te bespreken.

De roman begint met een telefoontje. De naam die verschijnt op het mobieltje van de hoofdpersoon, een Marokkaans-Nederlandse fotograaf, brengt hem terug naar zijn jeugd. Voordat hij de telefoon opneemt is de lezer 65 bladzijden verder en is hij voor een deel op de hoogte van de familie- en liefdesgeschiedenis van deze niet bij naam genoemde fotograaf.

Familiedrama

Verhaallijnen uit het heden en het verleden wisselen elkaar af. De lezer krijgt steeds kleine stukjes geschiedenis voorgeschoteld die al snel een familiedrama blootleggen: de tweelingbroer van de fotograaf is als kind tijdens een vakantie naar Marokko omgekomen bij een duik. De ik-figuur vertelt over hun gezamenlijke jeugd, maar ook over de ontmoeting van zijn ouders, hun emigratie naar Nederland, de fatale vakantie naar Marokko en zijn leven ná de dood van zijn broer, waaronder zijn stukgelopen relatie met zijn vriendin. De twee kinderen die ze van de fotograaf heeft, ook een tweeling, heeft hij nog nooit gezien.

Al deze lijnen verbindt Benali op een knappe, associatieve manier met elkaar, waardoor je vanzelf meegaat in de stroom van herinneringen. Als de telefoon gaat en de naam van de beller verschijnt:
Het is "De Schoonspringer", de vader van de hoofdpersoon. De Schoonspringer heeft altijd volgehouden dat hij en zijn broer vroeger gesprongen zijn van de rots en dat daarbij de broer omgekomen is. Later blijkt dit niet waar te zijn. De Schoonspringer heeft zijn leven lang iedereen voorgelogen alleen zijn vrouw was op de hoogte. De Schoonspringer zelf heeft niet gesprongen. Hij heeft alleen zijn broer uit het water gehaald. Toen de broer van de hoofdpersoon overleed na de sprong van waarschijnlijk diezelfde rots is de moeder gestopt met praten. Dan verdwijnt ook de "muziek" uit het leven van dit gezin, letterlijk en figuurlijk. Op het moment dat De Schoonspringer belt gaat het slecht met de moeder en vraagt hij zijn zoon, de fotograaf, naar huis te komen. Ze vraagt naar een fotoalbum dat alleen hij weet te vinden.

Zette de mythe van de schoonspringende vader zijn zoon aan tot een eigen, fatale sprong? Of heeft de fotograaf zelf wat met de dood van zijn tweelingbroer te maken? Hij Kaïn, zijn broer Abel? De toedracht is niet zo helder dat antwoorden voor de hand liggen.

Fotoalbum

Dat het fotoalbum van het grootste belang is voor zijn zieke moeder realiseert de fotograaf zich wel. Door het fotoalbum kan hij de ziekte van zijn moeder en het jarenlange stilzwijgen keren.
.Het scherm brokkelt af, de fotograaf bezoekt zijn ouders, zijn ex-vriendin en hun tweeling betreden langzaamaan zijn leven – een nogal snelle ontwikkeling. Waarom wil Eva dat haar kinderen naar een man gaan die vier jaar lang haar mailtjes en telefoontjes onbeantwoord liet? Waarom is de moeder opeens weer gaan praten? Gezien de titel van de roman lijkt vooral die laatste ontwikkeling belangrijk, eindelijk komt ze aan verwerking toe, maar navoelbaar is het niet.
De roman eindigt met een onverwachte gebeurtenis die ik hier niet zal beschrijven.

Culturen

Het boek leest prettig. De roman is niet chronologisch. Er zijn vooruit-en terugverwijzingen met een duidelijk herkenbare thematiek. Thema's als familiebetrekkingen, kind tussen twee culturen en de relatie tussen fictie en werkelijkheid.
Ik werd gegrepen door de problematiek in het verhaal. Je komt als jongetje naar Nederland. Moet de taal leren spreken. Die taal beheers je na een tijdje beter dan je ouders. Je moet erg je best doen om wat te bereiken en dat lukt maar ten koste van … Ook voor jongeren een prima boek.

Meer berichten