Biebtip

Biebtip: 'Hemel en hel' en 'Het verdriet van de engelen'

OUDE IJSSELSTREEK - Deze krant en bibliotheek De Achterhoekse Poort werken samen in de online rubriek 'Biebtips'. Elke twee weken geeft een medewerkers van de bibliotheek een tip voor een boek, dvd of tijdschrift.

deel 25 door Annemiek Vullings.

'Hemel en hel' en 'Het verdriet van de engelen' - Jón Kalman Stefánsson

Een heel mooie roman die ik alweer een poosje geleden gelezen heb is de roman "Hemel en hel" van de IJslandse schrijver Jón Kalman Stefánsson.
Ik heb deze roman nu als Biebtip gekozen omdat een paar weken geleden het vervolg met als titel "Het verdriet van de engelen" hierop uitkwam. Er verschijnt overigens ook nog een derde deel.
Het boek " Hemel en hel" laat je de sfeer ondergaan van IJsland aan het eind van de negentiende eeuw. Het is een ruig boek, waar vissers erop uitvaren met zes sterke mannen aan de riemen, waar veel vissers omkomen en niemand kan zwemmen, waar de golven ongenadig hoog kunnen zijn en het vooral koud is. Er is armoede, voor levensmiddelen moet, er als er geen of weinig vis wordt gevangen, gepoft worden.
Een eind buiten Reykjavik, gaan zes vissers, na een periode van storm en ijs, in een open roeiboot weer vissen. Bardur en de jongen zijn de roeiers en buitenbeentjes, goed bevriend en liefhebbers van boeken lezen. Ademloos lezen en het blad omslaan, dichtregels voordragen, herhalen en tot je door laten dringen. Bardur wil een strofe uit Paradise Lost van Milton onthouden zodat hij daar in de boot, wachtend op het bijten van de vissen, aan kan denken. Net voor ze s 'morgens om drie uur uitvaren, holt Bardur terug naar de hut om nog een regel te lezen die hij aan de jongen wil kunnen opzeggen.
Eenmaal op zee komt hij erachter dat hij zijn jas is vergeten en steekt er een ongenadige poolwind op met fatale gevolgen: Bardur raakt onderkoeld en sterft.
De diep bedroefde jongen besluit op reis te gaan om het boek, de vertaling uit 1828 van Paradise Lost dus, terug te brengen naar de man die het Bardur leende. Een dag lopen door de sneeuw en het ijs, een tocht die hém het leven kan kosten. Hij heeft dan al besloten daarna zijn vriend in de dood te volgen. Maar eenmaal aangekomen in de stad waar de man woont, raakt hij geïntrigeerd door de levens en verhalen van de bewoners en neemt zijn leven een keer. Prachtig, historisch, maar tijdloos verhaal, schitterende taal, geen poespas, geen fratsen, over hartverscheurende trouw en vriendschap en een einde dat je stil maakt.
Voor iedereen zeer de moeite waard om te lezen maar zeker voor liefhebbers van mooie taal.

Het tweede deel van de trilogie " Het verdriet van de engelen" is in januari 2012 in Nederland uitgekomen.
Na de dood van zijn ouders, broer en zus, moet de (naamloze) jongen ook nog eens de vriesdood van zijn boezemvriend Bardur verwerken. Hij wordt in het Dorp opgenomen door Geirthrud, die hem wil scholen, en moet zich zien aan te passen aan de nukken van wildvreemden, zoals de blinde, drankzuchtige kapitein Kolbein. Dan krijgt hij de opdracht om postbode Jens te vergezellen, die drie tassen post moet brengen naar het Winterstrand.
Het wordt weer een barre, levensgevaarlijke tocht over vier hoogvlakten en een oversteek door een fjord, met een stugge, keiharde man en een poëtische jongen, wier tegenstellingen moeizaam 'ontdooien'. Wederom een prachtige roman over vriendschap, liefde, leven en dood, die geen lezer onberoerd zal laten, met sublieme natuurbeschrijvingen, psychologische verdieping, filosofische beschouwingen en liefde voor het woord.

De auteur

Jón Kalman Stefánsson werd geboren in Reykjavik. Hemel en hel is zijn nieuwste roman. Dit bijzondere boek – het eerste deel van een trilogie – is inmiddels ook in het buitenland opgemerkt. Het verschijnt in acht landen, waaronder Frankrijk, Duitsland en Engeland. Eerdere boeken van Stefánsson zijn genomineerd voor de Nordicprijs.
In 2005 won hij de IJslandse literatuurprijs.
In 2011 won hij met " Hemel en hel" de Per Olov Enquist Literary Prize 2011.

Meer berichten