Biebtip

Biebtip: Tonio

OUDE IJSSELSTREEK - Deze krant en bibliotheek De Achterhoekse Poort werken samen in de online rubriek 'Biebtips'. Elke twee weken geeft een medewerkers van de bibliotheek een tip voor een boek, dvd of tijdschrift.

deel 15 door Erna Wevers

Tonio - A.F.TH. van der Heyden

Op de Eerste Pinksterdag (in het boek Zwarte Pinksterdag genoemd) van 2010 komt Tonio van der Heijden, het enig kind van A.F.Th. van der Heijden en Mirjam Rotenstreich, bij een verkeersongeval om het leven. Het is vroeg in de ochtend als hij, ter hoogte van het Vondelpark in het centrum van Amsterdam, wordt geschept door een auto. Hij wordt in kritieke toestand naar het Academisch Medisch Centrum vervoerd, waar hij diezelfde dag aan zijn verwondingen overlijdt. Tonio zal niet ouder worden dan 21 jaar.

Ooit had A.F.Th. van der Heyden zijn zoon voor z'n achttiende verjaardag een boekje beloofd met aantekeningen over zijn leven. Uiteraard met een open einde. Om alsnog deze oude belofte in te lossen en om zich staande te houden doet A.F.Th. van der Heijden nu het enige waar hij op dat moment toe in staat is: in zijn herinnering graven, aantekeningen maken en schrijven. Daarbij gedreven door twee vragen: wat gebeurde er met Tonio in de laatste uren en dagen voorafgaand aan de ramp en hoe kon dit ongeluk plaatsvinden? Een zoektocht naar het wat en het hoe, die leidt langs verschillende ooggetuigen, vrienden, politiemensen, artsen en het mysterieuze meisje Jenny, dat in de laatste weken van Tonio's leven een cruciale rol lijkt te hebben vervuld. Blijkens het naschrift is hij vrijwel direct met schrijven begonnen, hij heeft er negen maanden over gedaan.

Het is een dik boek, 633 pagina's. Het is onmogelijk om een volledig verslag van de inhoud te geven. Op de cover staat Tonio van der Heijden, gekleed en poserend als Oscar Wilde (een Ierse dichter en toneelschrijver van 1854 – 1900). Een foto die hij voor een studieopdracht maakte en die zijn ouders ook gebruikten bij de rouwbrief.

Het is een indrukwekkend boek om te lezen en het is prachtig geschreven. Ik was meteen gegrepen en ontroerd door de schoonheid van dit schrijven over dit vreselijke drama. Van der Heyden noemt Tonio een "requiemroman" d.w.z. een roman ter nagedachtenis aan zijn overleden zoon. Het is een autobiografie, het is een roman, het is een thriller, je leest met spanning naar een plot. Hoe komt Tonio echt tot leven? Wat is er b.v. gebeurd met zijn horloge?
Ouders die op zoek gaan naar iets van hun overleden zoon dat nog tikt. Je wilt het zo graag, je gunt het de ouders zo graag. Maar neen het is echt waar. Van der Heyden memoreert het grote aantal schrijvers dat ook een kind heeft verloren maar hij kan uit hun schrijven geen troost putten. 'Gedeelde smart halveert niets. Het vermeerdert.' Soms valt de schrijver in herhalingen, maar bij dit boek is kritiek niet gepast. Voor mij heeft het boek veel herkenningspunten zoals de L'Occitane en Provence in Frankrijk, het Trasimenomeer in Umbrië in Italië en tijdens de onthulling van het grafmonument beschrijft hij het noodweer in het oosten van het land. De bewuste wervelwind op 12 juli 2010. Het boek sluit af met een citaat van Jenny, het meisje waar Tonio vol van was in zijn laatste dagen. Ze zegt nadat ze op de drempel van zijn kamer is blijven staan om afscheid te nemen: 'Ja, ik geloof echt dat de doden een bepaalde energie voor ons achterlaten'. Dat sluit aan op een eerdere opmerking van Tonio: 'Het draait allemaal om energie, Adri'.

Meer berichten