Logo oudeijsselstreekvizier.nl


Beeldengroep bestaande uit zeven zuilen.
Beeldengroep bestaande uit zeven zuilen. (Foto: Ivor Helmink)

Bontebrug: 'Het enige wat nog rest is de naam'

Regelmatig is aan de belangenvereniging Bontebrug de vraag gesteld waar de naam Bontebrug oorspronkelijk vandaan komt. Aan de naam ‘Bontebrug’ ligt een zeer interessante historie ten grondslag waaruit blijkt dat Bontebrug een zeer kleurrijk verleden heeft. Dit in combinatie met de positieve reacties van de Bontebruggers op de twee kunstwerken die Bontebrug al rijk was (expositie Oerkracht 2007), bracht de belangenvereniging op het idee om Bontebrug nog ‘kunstrijker’ te maken met een derde kunstwerk, maar nu gemaakt door iemand uit Bontebrug. Deze wens is destijds besproken in de algemene ledenvergadering en daar werd heel positief op gereageerd. Daarom werd het initiatief genomen om de historie van de buurtschap zichtbaar te maken met financiële hulp van verschillende lokale sponsoren (Rabobank, Gemeente Oude IJsselstreek, De Plattelandsraad en GUV). Het resultaat is nu een beeldengroep bestaande uit zeven zuilen. Het kunstwerk/monument is op 13 oktober onthuld door burgemeester Otwin van Dijk. Als kleine kern is Bontebrug daar heel trots op en nodigt iedereen dan ook van harte uit om deze prachtige beeldengroep te komen bewonderen op het pleintje (‘De Timp’) in het midden van Bontebrug.


Geschiedenis

Bontebrug ontleent zijn naam aan de al lang niet meer bestaande houten brug op de belangrijke handelsroute Doesburg-Anholt. Deze route liep door Bontebrug (de provinciale weg was er nog niet) en veel verkeer ging vanaf Silvolde via Bontebrug richting Voorst.

De toenmalige (bonte)brug stond op de plek waar nu nog een klein stroompje onder de weg loopt, wanneer je Bontebrug inkomt vanaf de Dinxperloseweg rij je eroverheen (ter hoogte van Bontebrug nr. 188).

De (bonte)brug zorgde voor de verbinding over de Aa-strang, een ruim stromende rivier te vergelijken met de de Aa-strang die verlegd is en nu bij Engbergen in de IJssel stroomt.

De drukte op het toenmalige handelstraject was voor de heren van Bergh aanleiding tot het plaatsen van een tolhek, de Bontebrug werd daardoor een belangrijk punt. Het tolhuis (Bontebrug nr. 186) werd tevens een herberg en er kwam een tweede herberg vlakbij.


Waarom werd de brug de Bonte-Brug genoemd?

Kunstenaar Henk Welling heeft in 2014 in opdracht van de Belangenvereniging Bontebrug een onderzoek gedaan naar de herkomst van de naam. De uitkomst van dat onderzoek zou gebruikt worden voor een monument, een kunstwerk dat in Bontebrug een welkome bijdrage zou gaan leveren aan het cultuur-historische bewustzijn van het dorp.

Na het lezen van archiefmateriaal, het bekijken van oude landkaarten en gesprekken met het Waterschap Rijn IJssel, inwoners Bontebrug, streekarchivarissen en geïnteresseerden, kwam hij tot de conclusie dat een eenduidige verklaring voor de naam Bontebrug niet te vinden is.

Er zijn wel verhalen, er zijn theorieën, er zijn suggesties maar niemand kan zeggen welke de juiste is.

De naam Bontebrug kan slaan op de bonte hoeveelheid materialen waar de brug ooit van gemaakt was. Hout was blijkbaar niet het enige materiaal.

De naam Bontebrug was volgens sommigen de naam van de brug omdat deze bont van kleur zou zijn geweest. Het verhaal doet de ronde dat een schilder die ooit de brug een likje verf moest geven slecht betaald werd en al zijn restjes verf heeft gebruikt om de brug te schilderen.

Het bonte van Bontebrug heeft niet de betekenis van veelkleurig maar van blond en dat is geel of bleek van kleur (iemand blond en blauw slaan en hij ziet blond van de kou).

Blond is volgens de theorie van een oud medewerker van het Waterschap Rijn en IJssel de kleur van het gele zand dat in de buurt van de Bontebrug door de Aa-strang werd afgezet. Volgens deze theorie is de naam dus afgeleid van een aardkundige kwaliteit van de omgeving.

Bontebrug was de naam omdat de brug verwees naar de bonte gezelschappen (boeren, kooplui, rijke lieden) die de doorgaande route Holland-Duitsland passeerden.

In het verlengde daarvan is er de theorie dat Bontebrug vernoemd is naar de bonte taferelen die plaats vonden in de herbergen bij de Bontebrug.

Deze laatste theorie wordt ondersteund door nog recente verhalen over borrels die werden gedronken en werklui die het wel eens ‘te bont’ hebben gemaakt bij de cafés bij de Bontebrug.


Samenvattend

Er is geen eenduidige historische verklaring, er zijn wel verhalen, herinneringen, verwijzingen en theorieën.

In 1991 schreef Bernard Dorrestijn (archivaris en voorzitter van de heemkundige vereniging Old Sillevold) in het boekje ‘Samenscholen bij de Bontebrug’ over de brug die ooit de Bontebrug was:

‘Omstreeks 1977 worden bij de Bontebrug een nieuwe Dinxperloseweg en Ulftseweg aangelegd en wordt de Aa-strang in allerlei haakse bochten door een gangenstelsel onder de oude en nieuwe wegen gemanoeuvreerd. van de Bontebrug blijft geen balk of spaan meer over, het enige wat nog rest is de naam!’

Als conclusie van dit onderzoek heeft Henk Welling de laatste woorden HET ENIGE WAT NOG REST IS DE NAAM letterlijk als uitgangspunt genomen.

Welling vond in documenten en kaarten verschillende schrijfwijzen van de naam Bontebrug.

BonteBrug, Bontebruegh, De BonteBrügge, Bonte Brug, Bontebrugge, DeBonteBrug, de Bonte Brügge.

Bij elkaar zeven verschillende schrijfwijzen maar ook zeven verschillende letterstijlen.

Als letterkunstenaar heeft Welling het idee opgevat om deze namen stuk voor stuk met de hand in steen te beitelen. Elke naam in de originele schrijfwijze en letterstijl maar ook elke naam weer anders wat betreft steenhouwtechniek.

De zeven stenen, in gebroedelijkheid bijeen, staan in hartje Bontebrug en verwijzen naar de roerige en bonte geschiedenis van dit ogenschijnlijk rustig dorpje.

Meer berichten

Shopbox