Logo oudeijsselstreekvizier.nl


Foto: Gerco Mons

'Terborgse' synagoge ziet levenslicht

Terborg - In Mevo Horon, een klein plaatsje op de grens van Israël en de West Bank, is vorige week de Cahsdei Enosh Synagoge feestelijk in gebruik genomen. Wat direct opvalt zijn de rode bakstenen en de gekozen, karakteristieke boogvormen.

De nieuwe synagoge blijkt een exacte replica van de sjoel, zoals de joden het gebedshuis noemen, die in 1901 is gebouwd in Terborg. Een groot deel van de joodse gemeenschap in Terborg en omstreken is net als elders in Europa tijdens de Tweede Wereldoorlog uitgemoord door de Nazi's. Het is mede daarom nooit meer echt gelukt om een nieuwe gemeenschap op te bouwen in de Achterhoek. Een groot deel van de 'overlevers' is geëmigreerd naar Israël.


De synagoge is in 1901 in gebouwd, ontworpen door de Doetinchemse architect Ovink. Bij de ingebruikname toen zijn 'nieuwe' thorarollen geschreven. Deze zijn met paard en wagen naar Terborg gebracht, waar de synagoge aan de Silvoldseweg stond. Aan het eind van de oorlog is een bom gevallen op het pand, waarna het enkele jaren leeg heeft gestaan. Het gebouw is in de jaren zeventig gesloopt.
De originele thorarollen hebben de oorlog wel overleefd.

Pascal Popp, een Amsterdamse neef van Johan Cruijff, stuitte tijdens zijn zoektocht naar de geschiedenis van zijn familie op de originele bouwtekeningen. Hij wilde de synagoge herbouwen in Israël als eerbetoon aan zijn vermoorde familie uit de Achterhoek. In 2010 is begonnen met de bouw in Mevo Horon, een klein dorp tussen Tel Aviv en Jerusalem. Afgelopen donderdag is de synagoge in gebruik genomen. De originele, Terborgse thorarollen zijn met dank aan oud-Achterhoeker en nu Israëliër Frank Levy overgebracht naar Mevo Horon, om daar voortaan dienst te doen.
De thorarollen werden met paard en wagen naar de Terborgse synagoge gebracht. Met muziek en dansende joden. Een indrukwekkende en feestelijke gebeurtenis, zo stelde journalist Gerco Mons van dagblad de Gelderlander vast.
De synagoge wordt voortaan gebruikt door een groep van zo'n vijftig verstandelijk gehandicapten en hun begeleiders, die in het dorp wonen.

In de zaal van de synagoge hangt een gedenkplaat met de namen van zeventig vermoorde joden uit de voormalige gemeente Wisch, waar Terborg deel van uitmaakte.

Reageer als eerste
Meer berichten


Shopbox